Badania na cmentarzysku późnoneolitycznym w Sadowiu w pow. opatowskim
- 1 lis 2016
- 1 minut(y) czytania
W latach 2015-2016 zostały przeprowadzone archeologiczne badania wykopaliskowe o charakterze ratowniczym na cmentarzysku z okresu późnego neolitu w miejscowości Sadowie, powiat opatowski (stanowisko archeologiczne nr 23). Stanowisko zostało odkryte przypadkowo przez jednego z mieszkańców, który podczas prac rolnych natknął się na dość płytko zalegające kamienie, a usuwając jeden z nich odsłonił komorę grobową zawierającą kości ludzkie i fragmenty naczyń.
W trakcie dwóch sezonów badawczych odsłonięto powierzchnię 3,5 ara, rejestrując na niej 10 grobów. W grobach znajdowały się szkielety oraz ich fragmenty, łącznie osiem ludzkich oraz siedem należących do zwierząt. Dwa z nich zawierały elementy konstrukcji kamiennych w postaci „skrzyń” zbudowanych z płyt lub bloków kamiennych, pozostałe jedynie pojedyncze kamienie stanowiące rodzaj bruku kamiennego, na którym układano szczątki zmarłych. Zarejestrowano też konstrukcje mieszane, kamienno-drewniane.
W roku bieżącym natrafiono na grób mający charakter niszowy. Wejście do wnętrza zostało zasłonięte dużymi płytami kamiennymi, natomiast dno grobu pokryte było w całości kamieniami – brukiem ułożonym z płyt i nieregularnych kamieni. W niszy natrafiono na szczątki należące do sześciu zmarłych, które nosiły ślady wtórnego naruszania. Jeden z pochowanych musiał zapewne zginąć nagle, o czym świadczy krzemienny grocik strzały wbity w kość przedramienną.
We wszystkich grobach znaleziono bogate wyposażenie składające się z naczyń okazale ornamentowanych na powierzchniach zewnętrznych, a także krzemienne narzędzia: siekierki, dłuta i tzw. noże. W jednym z grobów odkryto również 5 zawieszek z kłów dzika, służących jako ozdoby.
Charakter zabytków świadczy o związku cmentarzyska z kulturami amfor kulistych oraz złocką. Badaniami w Sadowiu kierował dr Wojciech Pasterkiewicz z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Prace badawcze na stanowisku będą kontynuowane w roku przyszłym.
Zdjęcia: Wojciech Pasterkiewicz
01._Przekrój_grobu_niszowego;_po_lewej_widoczne_płyty_kamienne_oddzielajace_niszę_grobową_od_szybu_wejściowego 02._Widok_niszy_grobowej_ze_szkieletami_zmarłych;_po_lewej_kamienie_zasłaniające_wejście_z_szybu_do_niszy 03._Kość_promieniowa_z_wbitym_krzemiennym_grocikiem 04. Grób nr_1_po_wydobyciu_szczatków_ludzkich 05._Widok_dna_grobu_z_brukiem_kamiennym_po_zdjęciu_kości 06._Jeden_z_grobów_odkrytych_na_stanowisku 07._Grób_5_w_trakcie_eksploracji,_przy_jednym_z_boków_widoczne_czaszki 08. Krzemienne_dłutka_z_grobu_5 09._Kły_dzika_z_grobu_5 10._Grób_10_w_trakcie_eksploracji,_widoczne_spalone_elemnety_konstrukcji_ścian_oraz_wzmacniające_je_kamienie 11. Naczynia_gliniane_z_grobów_1,_3_i_4 12._Szczątki_krowy_znalezione_w_grobie_3_oraz_towarzyszace_im_wyposażenie
Komentarze